Điều Kiện Bùng Phát Khuẩn Vibrio Trong Ao Nuôi Tôm

Điều Kiện Bùng Phát Khuẩn Vibrio Trong Ao Nuôi Tôm

           Vi khuẩn Vibrio là một nhóm vi khuẩn Gram âm phổ biến trong môi trường nước biển và nước lợ. Chúng là tác nhân gây ra nhiều bệnh nguy hiểm trên tôm như Hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND/EMS), bệnh phân trắng (WFS) và các bệnh khác,…

Dẫn đến thiệt hại kinh tế lớn cho người nuôi. Việc hiểu rõ điều kiện phát triển và áp dụng các biện pháp kiểm soát là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe tôm nuôi và tăng năng suất cao.

Quản Lý Hiệu Quả Khuẩn Vibrio Trong Ao Nuôi Tôm

Vi khuẩn vibrio có nhiều loài gây bệnh, trong đó loài gây bệnh phổ biến nhất là loài Vibrio paraheamolyticus (gây bệnh chết sớm, hoại tử gan tụy cấp và phát sáng), V. harveyi (gây bệnh phát sáng), V. alginolyticus(đỏ thân, mòn vỏ), V. vulnificus, V. cholerae và V.mimicus (gây bệnh gan tụy mãn tính, bệnh phân trắng).

1. Điều Kiện Môi Trường Thuận Lợi Để Khuẩn Vibrio Phát Triển Mạnh

Vi khuẩn Vibrio luôn luôn tồn tại sẵn trong môi trường nước ao nuôi, nhưng chúng sẽ bùng phát và trở thành mầm bệnh khi gặp các điều kiện môi trường bất lợi, gây stress cho tôm và tạo nguồn thức ăn dồi dào cho vi khuẩn.

Đáy ao là nơi tích tụ nhiều mùn bã hữu cơ, chất thải dư thừa cao, bùn đáy tích tụ nhiều. Đây là nguồn dinh dưỡng cực kỳ quan trọng giúp chúng sinh sôi với tốc độ nhanh chóng.

Nhiệt độ nước cao, đặc biệt từ 33 – 38°C làm gia tăng sự đa dạng và tốc độ sinh trưởng của các loài Vibrio gây bệnh.

• Độ mặn thường trên 25 ppt (phần ngàn), nhiều chủng Vibrio gây bệnh phát triển mạnh trong điều kiện độ mặn cao.
• Nồng độ khí độc cao (H₂S, NH₃, NO₂) làm tôm bị stress, suy giảm sức đề kháng, tạo cơ hội cho Vibrio tấn công.
• Độ pH trong nước cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến sự bùng phát của vi khuẩn.
• Mật độ vi sinh vật phù du (tảo) tăng cao, làm biến động các chỉ số môi trường trong ao nuôi. Sự biến động và mất cân bằng hệ tảo có thể tạo điều kiện cho Vibrio chiếm ưu thế.

• Lạm dụng kháng sinh hoặc hóa chất diệt khuẩn, việc này tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi, làm mất cân bằng hệ vi sinh vật trong ao, khiến Vibrio dễ dàng bùng phát trở lại. Vì vậy, sau khi diệt khuẩn nguồn nước, hay tôm bị bệnh dùng kháng sinh, bà con cần phải bổ sung men vi sinh vào trong môi trường nước để tạo lại hệ sinh thái cho ao nuôi giúp tôm nhanh chóng khỏe mạnh.

2. Biện pháp hạn chế khuẩn vibrio hiệu quả

Kiểm soát Vibrio không phải là diệt sạch hoàn toàn (vì chúng luôn có mặt), mà là duy trì nồng độ của chúng dưới ngưỡng gây bệnh (thường là < 10³ cfu/ml cho tổng số Vibrio – TVC) và tạo ra môi trường bất lợi cho chúng phát triển.

3. Quản lý an toàn sinh học nghiêm ngặt

• Chuẩn bị ao

Phơi đáy và khử trùng ao kỹ lưỡng bằng vôi hoặc hóa chất trước khi bắt đầu vụ nuôi. Nếu có điều kiện, nên sử dụng ao bạt để dễ dàng vệ sinh và kiểm soát chất lượng nước/đáy ao.

• Con giống

Tìm nguồn cung tôm giống đảm bảo sạch bệnh (SPF) từ các trại giống uy tín, có chứng nhận không nhiễm mầm bệnh Vibrio.

• Nước cấp

Xử lý mầm bệnh và khử trùng nước bằng chlorine trước khi cấp vào ao nuôi. Lọc kỹ nước bằng lưới lọc có kích thước từ 1 – 5 (μm) để hạn chế mầm bệnh và những vật mang mầm bệnh xâm nhập vào môi trường nước cấp.

• Kiểm soát ra vào

Lắp đặt các thiết bị vệ sinh (rửa tay, ngâm ủng/giày dép) bằng thuốc tím KmNO₄ tại lối vào trang trại để ngăn ngừa lây nhiễm chéo.

Nguồn: Ảnh Internet

• Dụng cụ

Thường xuyên sát trùng và phơi khô các dụng cụ nuôi để tránh lây lan mầm bệnh trong khu nuôi tôm.

4. Kiểm soát chất lượng nước và đáy ao

• Hút/Siphon đáy ao thường xuyên: Loại bỏ chất thải hữu cơ tích tụ dưới đáy, đây là nguồn dinh dưỡng chính cho spp.
• Thay nước sạch đã qua xử lý khi cần thiết để giảm tải lượng hữu cơ, khí độc và nồng độ Vibrio tổng thể (chú ý kiểm soát sự lây nhiễm mầm bệnh từ nguồn nước mới).
• Đảm bảo Oxy hòa tan (DO) luôn đạt trên 4 mg/l, đặc biệt là vào sáng sớm, giúp duy trì môi trường nước ổn định và giảm stress cho tôm.
• Quản lý và duy trì mật độ tảo ổn định, tránh tảo tàn hoặc bùng phát quá mức.

5. Sử dụng chế phẩm sinh học

• Bổ sung thường xuyên các chế phẩm sinh học EM AQUA/EM1 (men vi sinh) có chứa các chủng vi khuẩn có lợi (Bacillus spp.) để cạnh tranh dinh dưỡng và không gian sống với Vibrio gây bệnh. Vi khuẩn có lợi còn giúp phân hủy chất thải hữu cơ và khí độc.

• Bổ sung men vi sinh vào thức ăn để tăng cường lợi khuẩn trong đường tiêu hóa của tôm, giúp đường ruột khỏe mạnh và tăng sức đề kháng.
• Bổ sung nguồn carbon (như rỉ mật đường) để thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn dị dưỡng có lợi, giúp kiểm soát tốt nồng độ chất thải nitơ và Vibrio.

️ 6. Quản lý thức ăn

• Cho ăn theo nhu cầu thực tế của tôm, tránh dư thừa thức ăn. Thức ăn thừa là nguồn hữu cơ lớn nhất tích tụ ở đáy ao nuôi dưỡng Vibrio.
• Bổ sung các chất tăng cường miễn dịch như Hepatol, vitamin C hoặc Antishock Fish và khoáng chất Nova – Premix hay Nova – Calphos vào khẩu phần ăn của tôm, giúp tôm khỏe mạnh và chống chọi tốt hơn với mầm bệnh.

        Tóm lại, việc kiểm soát vi khuẩn Vibrio đòi hỏi một chiến lược tổng thể, kết hợp giữa an toàn sinh học nghiêm ngặt, quản lý môi trường nước/đáy ao tối ưu, và sử dụng men vi sinh một cách chủ động và thường xuyên là biện pháp hữu hiệu và an toàn nhất cho việc hướng tới nuôi tôm an toàn sinh học như hiện nay mà nhiều người nuôi tôm theo đuổi.

Hồng Chuyên

Mọi thắc mắc về bài viết “Điều kiện bùng phát khuẩn Vibrio trong ao nuôi tôm”, vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0933 015 035 – 0902 885 547 – 0902 650 369 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website:tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook:Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ